Śmierć irańskiego naukowca – Mohsena Fakhrizadeha

Maciej Ścibor
12 grudnia 2020 Analizy std

Śmierć irańskiego naukowca Mohsena Fakhrizadeha

Opracował: Maciej Ścibor[1], 12.12.2020 r.

27 listopada 2020 r. doszło do zamachu na życie Mohsena Fakhrizadeha, irańskiego naukowca nuklearnego. Zachód od dłuższego czasu podejrzewał Fakhrizadeha o kierowanie tajnym irańskim programem budowy broni atomowej. „Po raz kolejny diabelskie dłonie światowej arogancji zostały splamione krwią” – napisał w specjalnym oświadczeniu Hassan Rowhani, prezydent Iranu[2]. Irańskie media informują, że naukowiec zginął z rąk terrorystów w swoim pojeździe w Absard, 70 kilometrów na wschód od Teheranu.

  Fot. iStock by Getty Images, andriano_cz

Do tej pory nie ma żadnej oficjalnej wiadomości, w jaki dokładnie sposób został zabity Fakhrizadeh. Źródła podają dwie prawdopodobne relacje. Według ministra obrony Iranu naukowiec został ostrzelany z automatycznego, zdalnie sterowanego karabinu maszynowego umieszczonego w samochodzie typu pickup 150 metrów od miejsca zdarzenia. Dwie kule trafiły go w bok i jedna w plecy, co spowodowało przerwanie rdzenia kręgowego. Całe zajście nie trwało dłużej niż trzy minuty. Dodał również, że zamach został przeprowadzony przy użyciu sprzętu elektronicznego i nikogo na miejscu nie było[3].

Według drugiej relacji Mohsen Fakhrizadeh był w drodze do domu swoich teściów, którzy mieszkają w Absard. Naukowiec miał jechać okrężną drogą. Na rondzie stał zaparkowany, pusty Nissan, który eksplodował i zniszczył linię energetyczną. Po chwili z drugiego samochodu wyskoczyli strzelcy, a na motocyklach dojechali kolejni. Javada Mogouyi, członek Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, informuje, iż zabójców było aż 12[4]. Irańska telewizja państwowa podała, że broń odzyskana z miejsca zbrodni nosiła logo i specyfikacje izraelskiego przemysłu wojskowego oraz że była kontrolowana przez satelitę[5].

Fakhrizadeh od dawna był śledzony przez izraelski wywiad pod kątem kierowania narodowym wojskowym programem nuklearnym. Binjamin Netanjahu, premier Izraela, już w 2018 roku podczas konferencji poświęconej irańskiemu programowi nuklearnemu skupił bardzo dużą uwagę na osobie irańskiego naukowca, podkreślając: „zapamiętajcie to nazwisko”. Prezydent Iranu wprost wskazuje na Izrael i Stany Zjednoczone jako odpowiedzialnych za zabójstwo. Grozi to znacznym wzrostem napięcia między Teheranem a Waszyngtonem w ostatnich dniach prezydentury Donalda Trumpa[6].

W ciągu ostatniej dekady Iran oskarżył Izrael o zabicie co najmniej pięciu naukowców zajmujących się energią jądrową, chociaż Fakhrizadeh jest uważany za najstarszego i najbardziej znanego[7]. W 2010 r. Masoud Ali Mohammadi, ekspert w dziedzinie fizyki cząstek elementarnych, został zabity przez wybuch zdalnie sterowanej bomby przymocowanej do motocykla, kiedy opuszczał swój dom w Teheranie. W podobny sposób w 2010 r. zginął również Majid Shahriar: napastnicy podłożyli ładunek wybuchowy do jego samochodu. Fereidoon Abbasi Davani, ówczesny przywódca atomowy Iranu, także był celem zamachowców, jednakże udało mu się ujść z życiem. Wszyscy wymienieni mężczyźni współpracowali z Fakhrizadehem. W 2011 r. Darioush Rezaeinejad został zastrzelony przez napastników jadących na motocyklach, jednak jego przynależność do działalności nuklearnej jest kwestionowana. Rok później Mostafa Ahmadi Roshan, zastępca szefa irańskiego zakładu wzbogacania uranu w Natanz, zginął w ataku przez wybuch bomby magnetycznej w drodze do pracy[8].

Zabicie Mohsena Fakhrizadeha jest porównywane w swoim znaczeniu do zabicia 3 stycznia 2020 r. w Bagdadzie przez siły amerykańskie Ghassema Solejmaniego, dowódcy sił Quds – elitarnego skrzydła irańskiego Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, które administracja Trumpa uznała za organizację terrorystyczną w kwietniu 2019 r. Władze Iranu grożą odwetem (o ile rola Izraela w zabójstwie naukowca zostanie udowodniona), jednak zdają sobie doskonale sprawę z politycznych i wojskowych konsekwencji. Skomplikowałby on wszystkie dotychczasowe starania Joe Bidena, prezydenta – elekta, o odprężenie w stosunkach na linii USA – Iran.

Pogrzeb Mohsena Fakhrizadeha odbył się 30 listopada 2020 r. bez zbędnych zakłóceń. Irańska telewizja państwowa transmitowała całą uroczystość[9]. Fakhrizadeh był Szefem Organizacji Badań i Innowacji w Ministerstwie Obrony, członkiem irańskiej Gwardii Rewolucyjnej oraz ekspertem w produkcji pocisków rakietowych. Agencja Fars twierdzi, że właśnie dlatego izraelskie tajne służby od wielu lat starały się go wyeliminować.


[1] Materiał przygotowany we współpracy ze studentami kierunku Analityka Bezpieczeństwa Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Gnieźnie.

[2] Prezydent Iranu oskarżył Izrael o zabicie naukowca nuklearnego, „TVN24”,

27.11.2020, https://tvn24.pl/swiat/iran-mohsen-fakhrizadeh-zginal-w-zamachu-terrorystycznym-prezydent-hassan-rowhani-oskarzyl-izrael-4762422, 30.11.2020.

[3] P. Wintour, O. Holmes, Iranian nuclear scientist Mohsen Fakhrizadeh given martyr, „The Guardian”,

30.11.2020, https://www.theguardian.com/world/2020/nov/30/iranian-nuclear-scientist-mohsen-fakhrizadeh-given-martyr-status, 30.11.2020.

[4] D. Kirkpatrick, R. Bergman, F. Fassihi, Brazen Killings Expose Iran’sVulnerabilities as It Struggles to Respond, „The New York Times”, 28.11.2020, https://www.nytimes.com/2020/11/28/world/middleeast/iran-assassinations-nuclear-israel.html?searchResultPosition=1, 30.11.2020.

[5] US labels Iran’selite Revolutionary Guard Corps a ‘terror group’, „Al-Jazeera”,

8.04.2019, https://www.aljazeera.com/news/2019/04/08/us-labels-irans-elite-revolutionary-guard-corps-a-terror-group/, 30.11.2020.

[6] Top Iranian nuclear scientist assassinated near Tehran, „Al-Jazeera”,

27.11.2020, https://www.aljazeera.com/news/2020/11/27/top-iranian-nuclear-scientist-killed-iran-armed-forces , 30.11.2020.

[7]O. Holmes, P. Wintour, Iran’s supreme leader calls for 'definitive punishment’ of scientist’s killers, „The Guardian”, 28.11.2020 https://www.theguardian.com/world/2020/nov/28/iran-president-blames-israel-for-scientist-killing-and-vows-nuclear-progress-will-continue, 30.11.2020.

[8]O. Holmes, Iranian scientist’s death only the latest in longline of attacks blamed on Israel, „The Guardian”,

27.11.2020, https://www.theguardian.com/world/2020/nov/27/iran-has-long-accused-israel-of-killing-its-nuclear-scientists, 30.11.2020.

[9] Media: Irański naukowiec zabity z izraelskiej broni, „Rzeczpospolita”, 30.11.2020, https://www.rp.pl/Polityka/201139964-Media-Iranski-naukowiec-zabity-z-izraelskiej-broni.html, 30.11.2020.

Oceń post
[Głosów: 0 Średnio: 0]
ZOBACZ DZIAŁY BLOGA
W SKLEPIE

Przeżyć Szkołę. Bezpieczeństwo w szkole. Teoria i praktyka

System bezpieczeństwa w szkole jest tak silny, jak jego najsłabszy element.Książka „Przeżyć szkołę" poświęcona jest kwestiom bezpieczeństwa w placówkach oświatowych. Szczególną uwagę autor zwraca na zagadnienia związane z atakiem tzw. aktywnego strzelca. Poddaje analizie najbardziej tragiczne wydarzenia w Stanach Zjednoczonych, Finlandii, Niemczech, na Krymie i w Polsce.
57 zł